Sáng nay (29/8), Báo Điện tử Congluan.vn tổ chức Diễn đàn Công luận giao lưu trực tuyến với chủ đề “Hàng giả, Hàng nhái – Thực trạng và Giải pháp”. Chương trình có sự tham gia của các chuyên gia, các nhà quản lý, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội.

Hiện nay, tình trạng hàng giả, hàng nhái tràn lan trên thị trường. Vấn đề này đang trở thành một vấn nạn ảnh hưởng trực tiếp đến nền sản xuất trong nước. Đặc biệt nguy hiểm hơn khi hàng giả hàng nhái đe dọa đến sức khỏe tinh thần người tiêu dùng cả nước. Trước tình hình đó, các cơ quan chức năng cũng đã vào cuộc quyết liệt, đề ra nhiều biện pháp tích cực nhằm ngăn chặn vấn nạn này để bảo vệ người tiêu dùng và nền sản xuất trong nước. Xuất phát từ thực tế trên, cần có một góc nhìn tổng quan hơn về thực trạng hàng giả, hàng nhái ở nước ta hiện nay, Báo Điện tử Congluan.vn tổ chức xây dựng và thực hiện Chương trình Diễn đàn Công luận: “Hàng giả, Hàng nhái – Trực trạng và Giải pháp”.

Buổi giao lưu trực tuyến có sự tham gia của ông Dương Xuân Sinh – Phó Chánh văn phòng Thường trực Ban chỉ đạo 389 Quốc gia, ông Phạm Ngọc Hùng – Phó Chủ tịch Hiệp hội Chống hàng giả và Bảo vệ thương hiệu Việt Nam và ông Trần Mạnh Báo –   Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần – Tổng Công ty Giống cây trồng Thái Bình.

Diễn đàn trực tuyến về hàng giả hàng nhái
Chương trình có sự tham gia của các chuyên gia, các nhà quản lý, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội.

Sau đây là nội dung chi tiết về buổi giao lưu trực tuyến:

PV: Thưa ông Dương Xuân Sinh, ông cho biết thực trạng vấn nạn hàng giả, hàng nhái nước ta hiện nay đang diễn ra như thế nào, nguyên nhân nào dẫn đến vấn nạn này?

Ông Dương Xuân Sinh – Phó CVP Thường trực Ban chỉ đạo 389 Quốc gia:Chúng ta thấy vấn nạn hàng giả, hàng nhái đang thực sự rất nhức nhối. Số liệu cho thấy hơn 2000 vụ nhưng đó chỉ là về mặt hàng thực phẩm chức năng, dược phẩm và mỹ phẩm. Trong năm 2014, tổng cộng có đến 12.279 vụ, 8 tháng đầu năm nay là 9.733 vụ trên rất nhiều các lĩnh vực khác nhau. Từ thực phẩm chức năng, phân bón, hàng công nghệ điện tử, nguyên liệu sản xuất, hàng tiêu dùng liên quan trực tiếp đến đời sống dân sinh.

Ông Dương Xuân Sinh, ban chỉ đạo 389
Ông Dương Xuân Sinh – Phó CVP Thường trực Ban chỉ đạo 389 Quốc gia.

PV: Xin hỏi Ông Phạm Ngọc Hùng, đánh giá của ông về vấn đề này như thế nào ?

Ông Phạm Ngọc Hùng – Phó chủ tịch Hiệp hội Chống hàng giả và Bảo vệ thương hiệu Việt Nam, VATAP:
Theo tôi, vấn đề hàng giả, hàng nhái đang diễn ra tràn lan.Theo đánh giá của các cơ quan chức năng có tới 95% các loại hàng hóa trên thị trường bị làm giả, từ vật tư, công nghệ cao, mặt hàng thuốc, mặt hàng tiêu dùng hàng ngày, thậm chí là măt hàng có thể gây nguy hiểm an toàn giao thông như phụ tùng ô tô. Điều này ảnh hưởng lớn đến doanh nghiệp trong nước. Không những thế, nó còn ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng khi mua phải hàng hóa không đảm bảo chất lượng như mặt hàng thuốc, hay thực phẩm chức năng…

Ông Phạm Ngọc Hùng – Phó chủ tịch Hiệp hội Chống hàng giả và Bảo vệ th
Ông Phạm Ngọc Hùng – Phó chủ tịch Hiệp hội Chống hàng giả và Bảo vệ thương hiệu Việt Nam, VATAP.

PV: Thưa ông Trần Mạnh Báo, ông cho biết nguy cơ gia tăng của hàng giả, hàng nhái và mức độ ảnh hưởng của nó đối với các doanh nghiệp nói chung và công ty ông nói riêng hiện nay như thế nào?

Ông Trần Mạnh Báo – Tổng Giám đốc Công ty CP Giống cây trồng Thái Bình:Không chỉ riêng công ty chúng tôi, mà nạn hàng giả hàng nhái phát triển ở nhiều công ty khác nữa, gây nhiều hậu quả nghiêm trọng. Công ty chúng tôi sản xuất nghiên cứu chế biến rất nhiều mặt hàng, giống cây trồng tốt. Khi nghiên cứu ra và được người dân sử dụng giống cây trồng là tiền đề của sản xuất nông nghiệp, nhưng lại vướng phải hàng giả hàng nhái không chỉ ảnh hưởng đến công ty mà còn ảnh hưởng tới người tiêu dùng. Không chỉ người dân bị hại mà cả người nghiên cứu cũng ảnh hưởng nặng nề, mất bao công sức. Ví du như năm 2013 truyền thông đã đưa tin rất nhiều, tốn không biết bao nhiêu giấy mực cũng như thời lượng phát sóng, về việc kẻ gian làm giả sản phẩm của công ty chúng tôi. Cũng trong thời gian đó, PC15 đã bắt 42 vụ làm giả. Sản phẩm TVR1 của chúng tôi bị làm giả từ Ninh Thuận đến Tây Nguyên ra đến ngoài Bắc. Sản phẩm TPR45 cũng bị làm giả cả trong Nam nữa. Những giống như vậy làm giả gây ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty chúng tôi.

Ông Trần Mạnh Báo – Tổng Giám đốc Công ty CP Giống cây trồng Thái Bình
Ông Trần Mạnh Báo – Tổng Giám đốc Công ty CP Giống cây trồng Thái Bình.

PV: Xin hỏi Ông Phạm Ngọc Hùng, Ông có thể cho biết thực trạng hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng hiện nay như thế nào? Tập trung vào những lĩnh vực, sản phẩm gì?

Ông Phạm Ngọc Hùng – Phó chủ tịch Hiệp hội Chống hàng giả và Bảo vệ thương hiệu Việt Nam, VATAP: Theo đánh giá của cơ quan chức năng có 95 % là hàng giả, hàng nhái, tập trung nhiều nhất là các mặt hàng mỹ phẩm, thuốc, nhất là thực phẩm chức năng và sản phẩm công nghệ cao như điện thoại, quần áo, giày da…
Hàng giả không kiểm soát được chất lượng thì có thể gây nguy hiểm ghiêm trọng, đặc biệt là mỹ phẩm. Nếu người tiêu dùng sử dụng những mặt hàng mỹ phẩm giả, nhái, kém chất lượng thì tác hại vô cùng nghiêm trọng,  gây dị ứng, thậm chí ung thư da. Hóa chất độc hại gây bệnh nan y, có ảnh hưởng lâu dài, không chỉ ở thế hệ hiện tại như chúng ta mà còn cả thế hệ tương lai mai sau.

PV: Xin hỏi Ông Dương Xuân Sinh – Ông cho biết những phương thức cũng như mức độ tinh vi của hàng giả, hàng nhái kém chất lượng hiện nay như thế nào?

Ông Dương Xuân Sinh – Phó CVP Thường trực Ban chỉ đạo 389 Quốc gia:Tôi kể cho các bạn nghe một câu chuyện khi tôi tiếp một doanh nghiệp phản ánh về hàng giả, một chị đại diện cho một tổ chức phi chính phủ, chuyên tài trợ cho nhóm các bà mẹ đơn thân nên người ta có sản xuất những mẫu hàng may mặc để bán. Vì mẫu mã đẹp nên được người tiêu dùng rất ưa chuộng. Thế nhưng, ngay sau đó, mặt hàng này bị làm giả. Chị này đã một mình đi đến các cơ sở nghi nhái nhãn mác của tổ chức chị để tìm hiểu. Trong quá trình xâm nhập tìm hiểu, chị đã bị những cơ sở làm giả đó hành hung.
Về nguồn gốc thì hàng giả đến từ nhiều nguồn, thứ nhất là nguồn ở trong nước. Các cơ sở sản xuất dán tem công nghệ hiện đại nhưng thực tế dây chuyền sản xuất lại rất thô sơ. Thứ hai là hàng giả từ nguồn nước ngoài, các đối tượng ra nước ngoài đặt các loại hàng có sức tiêu thụ mạnh để vận chuyển qua các phương thức khác nhau từ biên giới về Việt Nam để tiêu thụ. Gần đây nhất là ngày 23/8, các cơ quan chức năng đã bắt được năm xe hàng bách hóa các loại không có nguồn gốc và không đảm bảo chất lượng.
Tại các cửa khẩu hàng không quốc tế, các loại hàng thời trang cao cấp qua đường xách tay, hàng điện tử được đưa về rất nhiều. Trên đường biển, hàng giả trà trộn các container như nguyên liệu sản xuất nông nghiệp và các sản phẩm tiêu dùng thông thường.

PV: Xin hỏi Ông Trần Mạnh Báo – với cương vị là đại diện cho một doanh nghiêp, theo ông, để bảo vệ được sản phẩm và thương hiệu thì các doanh nghiệp cần làm gì?

Ông Trần Mạnh Báo – Tổng Giám đốc Công ty CP Giống cây trồng Thái Bình:Theo công ước thế giới, WTO phải có luật sở hữu trí tuệ. Bảo vệ hàng thật không phải riêng của chúng ta. Chúng tachỉ là 1  bộ phận của  thế giới. Việc bảo vệ liên quan đến cả quốc tế. Việc đầu tiên là phải đưa đi khảo nghiệm quốc gia để đăng ký bảo hộ. Khi chúng tôi chuẩn bị đưa ra thị trường 1 sản phẩm thì sẽ đến đăng ký hàng hóa để được bảo vệ. Tiếp đó, chúng tôi cố gắng tạo ra sản phẩm tốt nhất để người tiêu dùng so sánh, tự đề cao phòng tránh hàng giả, hàng nhái. Tăng cường tuyên truyền, gửi văn bằng, đặc tính cho sở nông nghiệp, sở thương mại, quản lý thị trường, công an… để tất cả mọi người cùng biết. Chúng tôi có một bộ phận riêng để thường xuyên kiểm tra, khi phát hiện ra dấu hiệu làm giả sẽ lập tức báo với công an giải quyết việc đó.

Theo tôi, doanh nghiệp phải chủ động bảo vệ thương hiệu của mình, phối kếp hợp với cơ quan chức năng, quản lý thị trường, an ninh kinh tế… đồng thời công khai nói rõ trên các phương tiện truyền thông. Chi phí chúng tôi chi ra để bảo vệ thương hiệu là lớn. Chúng tôi tiến hành tổ chức dán tem chống giả trên bao bì mỗi năm mất không dưới 1 tỷ, hình thức như cào thẻ rồi nhắn tin, khách hàng sẽ được xác nhận lại hàng đó có phải là hàng của công ty hay không. Làm theo các biện pháp đó, 2 năm nay hàng làm giả theo công ty chúng tôi đã bớt đi rất nhiều.

Hàng giả, chống buôn lậu
Lực lượng chức năng tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát hàng lậu, hàng nhái, hàng giả (ảnh Internet)

Giao lưu cùng bạn đọc congluan.vn:

Bạn Nguyễn Đình Tâm (Dinhtam.yb@gmail.com): Thưa ông Dương Xuân Sinh, ông có thể cho biết công tác chỉ đạo và quản lý của Ban chỉ đạo quốc gia về nạn hàng giả hàng nhái như thế nào?

Ông Dương Xuân Sinh – Phó CVP Thường trực Ban chỉ đạo 389 Quốc gia:Ban chỉ đạo 389 Quốc gia được thành lập tháng 3/2014. Việc  chỉ đạo phòng chống hàng giả, hàng nhái là một trong những lĩnh vực trọng tâm và chỉ đạo quyết liệt từng ngày. Chính phủ cũng ban hành Nghị định số 91 về phòng chống gian lận thương mại và hàng giả. Gần đây nhất, Trưởng ban chỉ đạo Quốc gia 398 đã chỉ đạo trọng tâm chống hàng giả hàng nhái đặc biệt trong lĩnh vực thực phẩm chức năng, dược, mỹ phẩm.

Bạn Nguyễn Thị Hoa (Nguyenthihoa@yahoo.com): Thưa Ông Dương Xuân Sinh – Phó CVP Thường trực Ban chỉ đạo 389 Quốc gia, trước vấn nạn hàng giả, hàng nhái đang gia tăng như hiện nay, ông cho biết nguyên nhân chính từ đâu, kẽ hở nào từ cơ chế quản lý khiến vấn nạn hàng giả,hang nhái gia tăng, thưa Ông?

Ông Dương Xuân Sinh – Phó CVP Thường trực Ban chỉ đạo 389 Quốc gia:Khi một vụ việc xảy ra, câu hỏi đầu tiên được đặt ra là cơ quan chức năng có biết hay không, tại sao lại để khi bị bắt mới xử lý. Với sự quan tâm của Chính phủ như việc thành lập Ban chỉ đạo 389 Quốc gia, thì tôi tin rằng với cơ chế, chính sách ngày càng hoàn thiện, năng lực của các cơ quan chức năng ngày càng được nâng cao thì vấn nạn này sẽ được giải quyết hiệu quả.

Khía cạnh thứ hai là thái độ của doanh nghiệp và người tiêu dùng với hàng giả, hàng nhái. Doanh nghiệp cần sản xuất hàng hóa tốt, chấp hành các quy định của nhà nước về sở hữu trí tuệ, phối hợp với các cơ quan chức năng để phân biệt và phát hiện hàng giả, hàng nhái. Tôi được biết các hãng thời trang lớn của nước ngoài đầu tư vào Việt Nam luôn có lực lượng an ninh chống hàng giả của riêng mình. Các doanh nghiệp của nước ta vẫn chưa chú trọng tới vấn đề này.

Với người tiêu dùng, khi có hai mặt hàng mẫu mã như nhau, một mặt hàng có giá rẻ hơn, bạn sẽ chọn mặt hàng nào? Người tiêu dùng có cách ứng xử như thế nào nếu biết có cơ sở sản xuất hàng giả? Muốn nâng cao ý thức người tiêu dùng, cũng cần sự vào cuộc của các cơ quan truyền thông, tuyên truyền về vấn đề này.

Lực lượng chức năng tiêu hủy hàng giả, hàng nhái kém chất lượng
Lực lượng chức năng tiêu hủy hàng giả, hàng nhái kém chất lượng (anh Internet)

Bạn đọc Trần Ngọc Dũng (Thái Bình): Xin được hỏi ông Phạm Ngọc Hùng: Nguyên nhân chính dẫn đến vấn nạn hàng giả, hàng nhái là gì, và tổn thất cho xã hội như thế nào, thưa ông?

Ông Phạm Ngọc Hùng – Phó chủ tịch Hiệp hội Chống hàng giả và Bảo vệ thương hiệu Việt Nam (VATAP): Khi hàng giả, hàng nhái được tiêu thụ sẽ đánh trực diện vào nền kinh tế, làm các doanh nghiệp chân chính nhụt chí, không muốn tiếp tục kinh doanh, không những vậy còn đánh trực diện vào cuộc sống và sức khỏe của người tiêu dùng. Theo tôi, điều đó giống như “ăn để chết từ từ” hay “bỏ tiền để mua cái chết từ từ”.

Lý do chính gây nên thực trạng này, đó là chính sách xử lý hàng giả hàng nhái, có 2 hình thức là xử lý hình sự và xử lý bằng hành chính. Xử lý bằng hình thức hình sự là quá ít và xử lý hành chính thì quá thấp, chưa có sự răn đe. Bên cạnh đó, lực lượng thực thi thì thiếu và yếu. Thiếu là bởi năng lực tài chính hiện nay không đủ để trang trải cho các lực lượng thực thi về thiết bị máy móc, kiến thức, kỹ năng.

Ví dụ, khi xác định hàng giả, hàng nhái, phải thực hiện điều tra sau đó đem đi giám định. Khi giám định mà không phải hàng giả thì phải trả lại cho doanh nghiệp sau đó phải tiến hành đền bù tổn thất cho doanh nghiệp. Điều này khiến lực lượng chức năng e ngại. Thực tế trong số những vụ bắt hàng giả hàng nhái lớn trọng điểm đều là do BCĐ 389 chỉ đạo mới làm. Thực trạng này diễn ra từ lâu,

Lực lượng địa phương thiếu và yếu. Các cán bộ làm ngơ, bảo kê, thậm chí tiếp tay cho lực lượng buôn lậu. Đến khi phát hiện ra thì chủ doanh nghiệp đã bỏ chạy. Nghĩa là những cán bộ biến chất đã tiếp tay cho những kẻ làm giả hàng nhái. Các cán bộ này đang rất nhiều và điều này sẽ làm vô hiệu hóa mọi nỗ lực của các cơ quan chức năng.

Ngoài ra là còn nỗ lực của doanh nghiệp. Phải tự bảo vệ mình và hàng hóa của mình. Phải liên kết thường xuyên với lực lượng chức năng, để cùng họ phát hiện và thông tin cho người dân. Nhiều doanh nghiệp phát hiện nhưng cố tình giấu vì e sợ sản phẩm của mình sẽ không bán được.

Người dân thiếu thông tin, ham rẻ dẫn đến mua phải hàng giả, hàng nhái. Ngoài ra còn tâm lý e sợ công bố có hàng giả của hàng hóa mình thì sẽ hạn chế khả năng kinh doanh. Nhưng đó chính là nguyên nhân “màu mỡ” dẫn đến quá trình này.

Bạn đọc Hoàng Việt Long (Hà Nam): Hoanglong.hn@gmail.com: Xin hỏi Ông Trần Mạnh Báo – Ông cho biết những tổn thất mà sản phẩm của Công ty ông bị làm giả trong thời gian qua và công ty ông có những biện pháp gì để tự bảo vệ mình trước vấn nạn này?

Ông Trần Mạnh Báo – Tổng Giám đốc Công ty CP Giống cây trồng Thái Bình:Theo tôi, để bảo vệ thương hiệu và sản phẩm, doanh nghiệp cần đăng ký bảo hộ sản phẩm, tăng cường tuyên truyền, giới thiệu sản phẩm, liên tục cải thiện chất lượng, phối hợp với các cơ quan nhà nước, các ngành chức năng, các tổ chức bảo vệ riêng của doanh nghiệp.

Vì chúng tôi chấp nhận đầu tư kinh phí ban đầu cho việc bảo vệ thương hiệu nên thương hiệu của chúng tôi được  bảo vệ trên toàn quốc. Nhờ đó, hiệu quả kinh doanh cũng tăng lên đáng kể.

Bạn đọc Nguyễn Anh Thế (Phú Thọ):  Xin được hỏi ông Phạm Ngọc Hùng – Phó chủ tịch Hiệp hội Chống hàng giả và Bảo vệ thương hiệu Việt Nam: Vai trò cũng như trách nhiệm của Hiệp hội trong vấn đề này như thế nào?

Ông Phạm Ngọc Hùng – Phó chủ tịch Hiệp hội Chống hàng giả và Bảo vệ thương hiệu Việt Nam (VATAP): VATAP Sau 7, 8 năm ra đời, do khó khăn về nhân lực và kinh phí nên hiệu quả vẫn chưa cao. Hiệp hội cũng đã kiến nghị điều chỉnh một số công tác chống hàng giả, hàng nhái đến Chính phủ, tổ chức liên kết, phối hợp các chương trình hành động với đơn vị quản lý thị trường, phối hợp với 389 làm cầu nối giữa doanh nghiệp với các lực lượng chức năng. Vừa qua, VATAP đã phối hợp với Chính phủ Đan Mạch, lực lượng quản lý thị trường và hải quan thu giữ được nhiều hàng giả, hàng nhái đem lại hiệu quả tương đối tốt.

Qua chương này này, chúng tôi khuyến cáo, đối với doanh nghiệp sản xuất, thông tin minh bạch về sản phẩm hàng hóa, kết hợp với lực lượng chức năng, đầu tư kinh phí để tổ chức chống hàng giả. Tuy tốn kém nhưng sẽ có hiệu quả lớn. Các doanh nghiệp phối hợp với nhau gây quỹ chống hàng giả, xã hội hóa quỹ. Lấy nguồn từ các doanh nghiệp đóng góp, các quỹ nước ngoài. Sử dụng nguồn xã hội hóa từ người tiêu dùng, hiệp hội.

Cần có kinh phí để chi cho các lực lượng chức năng mua thiết bị phát hiện hàng giả, hỗ trợ khen thưởng cho lực lượng chức năng, người phát hiện hàng giả, hỗ trợ kinh phí cho lực lượng chức năng về việc đền bù.

Đối với người tiêu dùng nên thường xuyên tham khảo thông tin trên mạng, của các cơ quan báo chí để có thông tin chính xác; tẩy chay hàng giả hàng nhái. Ý thức tiêu dùng là quan trọng nhất vì hàng giả, hàng nhái có tiêu thụ được hay không hàng là do người tiêu dùng.

Các đơn vị truyền thông hãy vào cuộc vì lợi ích người dân, vì lợi ích doanh nghiệp để cung cấp thông tin phân biệt và có tư duy sử dụng hàng hóa, tăng cường xử ý hàng giả, xử lý nghiêm các lực lượng bao che hay vi phạm.

Bạn đọc Trần Thị Huyền (Bắc Giang): Tranhuyen.bg@gmail.com: Xin hỏi Ông Trần Mạnh Báo, từ kinh nghiệm của đơn bị trong việc bảo vệ sản phẩm và thương hiệu của mình có hiệu quả, qua đây ông có những ý kiến, đề xuất như thế nào với cơ quan chức năng?

Ông Trần Mạnh Báo – Tổng Giám đốc Công ty CP Giống cây trồng Thái Bình:Tăng cường tuyên truyền cho người dân hiểu tác hại của hàng giả. Nếu người tiêu dùng nhận thức được sản phẩm thật có tác dụng tốt như thế nào họ sẽ tự thay đổi thái độ dẫn đến hàng giả không còn có đất để tồn tại nữa. Thiết lập hệ thống bảo vệ sản phẩm. Ví dụ như ở Mỹ, chính phủ đã ra quyết định bảo vệ thương hiệu của doanh nghiệp. Đất nước ta cần phải có hệ thống pháp luật đủ mạnh để ngăn chặn hệ thống làm giả.  Phải có biện pháp mạnh không phải chỉ có thỏa thuận giữa 2 bên. Trong thực tế, khi phát hiện ra hàng giả hàng nhái, cơ quan chức năng lại cho hai bên tiến hành tự thỏa thuận mà không có chế tài để xử lý nghiêm mình

Chống hàng giả không phải chỉ là của Bộ Công thương, Quản lý thị trường, Công an mà phải có sự thống nhất, chung tay phối hợp của các cơ quan chức năng từ trung ương đến địa phương.

Doanh nghiệp phải biết tuyên truyền, công bố bảo vệ sản phẩm, phải để người tiêu dùng hiểu được sản phẩm của mình, tạo sự tin tưởng và yên tâm sử dụng.

Theo Báo Công luận